Choroby układu krążenia – objawy

Charakterystyka ogólna i zakrzepica żył głębokich w fazie ostrej to oczywiście nie jedyne patologie układu krążenia i nie jedyne problemy pacjenta, na które może natknąć się fizjoterapeuta w gabinecie. Uznając temat za bardzo ważny postarajmy się jeszcze bardziej rozbudować wiedzę w zakresie sygnałów alarmowych, których szybkie rozpoznanie i odesłanie pacjenta na diagnostykę lekarską może uratować jego zdrowie i życie. Sięgnijmy po trzy choroby układu krążenia i ich objawy: dławica piersiowa, zawał serca, tętniak aorty.

  1. Dławica piersiowa – jest to jeden z zespołów wieńcowych, którego przyczyną jest ograniczenie przypływu krwi przez naczynia wieńcowe (ograniczenie zwykle powodowane jest obecnością blaszki miażdżycowej w naczyniu). Takie niedokrwienie mięśnia sercowego może wystąpić na skutek wzmożonego wysiłku fizycznego lub doświadczenia silnego stresu (ważna cecha pod kątem wywiadu z pacjentem!). Niedostateczna podaż tlenu do mięśnia sercowego może się objawić bólem w okolicy podmostkowej i zamostkowej. Ból jest dość specyficzny, bo opisywany przez pacjentów jako „ciężkość”, „ugniatanie mostka”, „uczucie ciężaru w klatce piersiowej”. Co istotne, ból trwa stosunkowo krótko! Z reguły nie dłużej, niż 30 minut. Jeżeli jego przyczyną był wzmożony wysiłek fizyczny, to odpoczynek powinien determinować stopniowe wycofywanie się objawów. Istnieje prawdopodobieństwo rozprzestrzenienia się objawów bólowych na większą część klatki piersiowej, okolice szyi oraz lewej kończyny górnej pacjenta.
  2. Zawał serca – tutaj nie powinno być większych wątpliwości, gdyż jednostka ze wszech miar (niestety) popularna. Zawał serca, to martwica fragmentu mięśnia sercowego pojawiająca się właśnie w konsekwencji jej niedokrwienia. Jest to stan poważny i wymagający jak najszybszej pomocy medycznej, dlatego tak istotna jest znajomość wczesnych objawów zawału. Bólowy obraz kliniczny doskonale wpisuje się w ogólną charakterystykę dolegliwości pochodzących z mięśnia sercowego. W tym przypadku nasz pacjent również może uskarżać się na silny ból w klatce piersiowej, zlokalizowany za mostkiem lub nieznacznie poniżej. Ciekawą obserwacją jest to, że pacjenci chcąc oddać ten charakter bólu, pokazują go przy użyciu zaciśniętej pięści przyłożonej do klatki piersiowej (objaw Levine’a). Dodatkowo mogą pojawić się bardziej rozległe objawy bólowe, rzutujące na lewą kończynę górną, żuchwę lub nawet na okolicę międzyłopatkową. UWAGA! W przypadku zawału może pojawić się jeszcze szereg mniej specyficznych, ale równie ważnych objawów mogących być dla fizjoterapeuty lampką alarmową. Należą do nich:
  • nudności i/lub wymioty,
  • poczucie lęku i niewytłumaczalnego ogólnego osłabienia,
  • duszności.
  1. Tętniak aorty – postrach dla wielu fizjoterapeutów. Jak się zorientować, że możemy mieć do czynienia z tętniakiem aorty i warto pacjenta wysłać na konsultację lekarską? Ból będzie się pojawiał w zależności od lokalizacji tętniaka. Naturalnie, tętniak aorty piersiowej da objawy głównie w okolicy klatki piersiowej, a aorty brzusznej… w jamie brzusznej 😊 Literatura stwierdza, że 95% tętniaków powstają poniżej odejścia tętnic nerkowych i to w ich rzucie możemy spodziewać się objawów u pacjenta. Tętniaki, podobnie jak wcześniej wymienione patologie mogą również dawać globalne objawy rzutujące w okolicy grzbietu. Do alarmowych objawów, które możemy usłyszeć w wywiadzie jest ból pacjenta o charakterze pulsującym/tętniącym, dającym wyraźne odczucie tętnienia w klatce piersiowej/jamie brzusznej podczas leżenia na plecach.

Jak widzicie, z jednej strony sporo tego, a z drugiej szereg objawów się powtarza i zrobiłem to zupełnie celowo. Pamiętajmy – zadaniem fizjoterapeuty nie jest postawienie rozpoznania choroby! Zadaniem fizjoterapeuty jest rozpoznanie alarmowych objawów, które mogą sugerować konieczność natychmiastowej konsultacji lekarskiej. I tak też powinniśmy do tych spraw podchodzić 😊